Diyabette süt ve yoğurt günlük plana rahatça girer. Bir su bardağı süt yaklaşık 9–10 gram, bir kase sade yoğurt 8–10 gram karbonhidrat verir. Süt ürünleri kan şekerini yavaş yükseltir ve protein ile kalsiyum sağlar. Meyveli yoğurt, puding ve şekerli sütlü içecekler ise eklenmiş şeker içerdiği için sınırlanır.
Süt ve yoğurt kan şekerini yükseltir mi?
Süt ve yoğurdun karbonhidratı laktozdan, yani süt şekerinden gelir. Laktoz, kana glikozdan daha yavaş geçen bir şekerdir. Süt ürünleri aynı zamanda protein ve yağ içerir. Bu yüzden sade süt ve yoğurt kan şekerini yavaş ve sınırlı yükseltir. Uluslararası glisemik indeks tablolarında süt ve sade yoğurt düşük gruptadır.
Beslenme uzlaşı raporu süt ürünlerini diyabette dengeli bir beslenmenin parçası olarak değerlendirir. Gözlemsel çalışmalarda yoğurt tüketimi tip 2 diyabet riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilendirilmiştir. Bu ilişki yoğurdun tek başına diyabeti önlediği anlamına gelmez, genel beslenme örüntüsünün bir parçası olarak yorumlanır. Diyabette süt ve yoğurt seçimi, karbonhidrat miktarına, eklenmiş şekere ve yağ oranına bakılarak yapılır.
Diyabette süt ve yoğurt: karbonhidrat tablosu
| Ürün | Porsiyon | Yaklaşık karbonhidrat | Yaklaşık protein |
|---|---|---|---|
| Süt | 1 su bardağı (200 ml) | 9–10 gram | 6–7 gram |
| Sade yoğurt | 1 kase (200 gram) | 8–10 gram | 7–8 gram |
| Süzme yoğurt | 1 kase (150 gram) | 5–6 gram | 13–15 gram |
| Kefir (sade) | 1 su bardağı (200 ml) | 8–9 gram | 6–7 gram |
| Ayran | 1 su bardağı (200 ml) | 4–6 gram | 3–4 gram |
| Meyveli yoğurt | 1 küçük kap (150 gram) | 18–22 gram | 5–6 gram |
| Peynir (beyaz, kaşar) | 1 kibrit kutusu (30 gram) | 1 gramdan az | 5–8 gram |
Bir su bardağı süt ya da bir kase yoğurt yaklaşık yarım değişim karbonhidrat sayılır. Bu miktar bir ara öğüne ya da ana öğüne rahatça eklenir. Meyveli yoğurtta ise karbonhidratın yarıdan fazlası eklenmiş şekerden gelir.
Süzme yoğurt ve kefir neden sık önerilir?
Süzme yoğurtta suyun bir kısmı ayrıldığı için laktoz azalır, protein ise artar. Bir kase süzme yoğurt tokluğu uzun süre korur ve karbonhidratı düşüktür. Kahvaltıda, ara öğünde ya da yemek yanında kullanılabilir. Kefir mayalanmış bir süt içeceğidir. Sade kefirin karbonhidratı süte yakındır. Aromalı ve meyveli kefirlerde ise şeker eklenmiş olabilir.
Ara öğün fikirleri şeker hastası ara öğün sayfasında yer alır. Ayran ve sütün içecek olarak değerlendirilmesi şeker hastası ne içmeli sayfasında anlatılır.
Tam yağlı mı, az yağlı mı?
Diyabeti olan kişilerde kalp ve damar hastalığı riski artmıştır. Bu yüzden doymuş yağ alımı sınırlanır. Süt ürünleri doymuş yağın kaynaklarından biridir. Birçok kişi için yarım yağlı süt ve yoğurt dengeli bir seçenektir. Son yıllarda yapılan bazı çalışmalarda tam yağlı süt ürünlerinin kalp sağlığına beklenen olumsuz etkisi gösterilememiştir. Yine de kan yağları yüksek olan kişilerde yağ oranı hekim ve diyetisyenle birlikte belirlenir.
Az yağlı ürünlerde dikkat edilecek bir nokta vardır. Bazı "light" yoğurt ve tatlılarda azaltılan yağın yerine şeker ya da nişasta eklenir. Etiket okunarak bu fark görülür. Ayrıntı diyabette etiket okuma yazısındadır.
Laktozsuz süt ve bitki sütleri
Laktozsuz sütte laktoz, enzimle glikoz ve galaktoza ayrılmıştır. Karbonhidrat miktarı normal süte yakındır. Tadı biraz daha tatlıdır ve kan şekerini biraz daha hızlı yükseltebilir. Laktoz intoleransı olan kişiler için uygun bir seçenektir.
Bitki sütleri birbirinden çok farklıdır:
- Şekersiz badem sütü: Karbonhidratı çok düşüktür, proteini de düşüktür.
- Soya sütü: Proteini inek sütüne yakındır. Şekersiz olanı seçilir.
- Yulaf sütü: Üretimde nişasta parçalandığı için doğal şekeri yüksektir. Bir bardakta 10–15 gram karbonhidrat olabilir.
- Pirinç sütü: Karbonhidratı yüksek, proteini düşüktür.
Bitki sütü seçilirken "şekersiz" ibaresine ve kalsiyum eklenip eklenmediğine bakılır.
Sütlü tatlılar ve sütlü içecekler
Sütlaç, muhallebi, kazandibi, puding, sütlü kahveler, salep ve milkshake sütten yapılır, ama asıl karbonhidratı eklenen şekerden ve nişastadan gelir. Bu ürünler süt grubunda sayılmaz, tatlı grubunda düşünülür. Tatlı seçimi şeker hastası tatlı sayfasında anlatılır. Evde süt ve yoğurtla hazırlanan şekersiz tarifler, örneğin tarçınlı süzme yoğurt ve birkaç çilek, tatlı isteğini karşılamanın kolay bir yoludur.
Günde ne kadar süt ürünü tüketilmeli?
Birçok yetişkin için günde iki üç porsiyon süt ürünü kalsiyum ihtiyacının önemli kısmını karşılar. Bir porsiyon, bir su bardağı süt, bir kase yoğurt ya da bir kibrit kutusu peynir kadardır. Peynirin karbonhidratı çok düşüktür, tuzu ise yüksek olabilir. Tansiyonu yüksek olan kişiler az tuzlu peynirleri seçer. Böbrek hastalığı olan kişilerde süt ürünlerinin miktarı protein ve fosfor nedeniyle hekim ve diyetisyenle birlikte belirlenir. Kalsiyum ihtiyacı süt ürünleriyle karşılanamıyorsa takviye kararı hekimle verilir. Süt ürünlerinin günlük plana yerleştirilmesi diyabette beslenme sayfasındaki genel çerçeveye göre yapılır.
Kaynaklar
- Evert ve ark. Nutrition Therapy for Adults With Diabetes or Prediabetes: A Consensus Report. Diabetes Care 2019 (yeni sekmede açılır) — beslenme tedavisi uzlaşı raporu
- Atkinson ve ark. International tables of glycemic index and glycemic load values 2021. Am J Clin Nutr (yeni sekmede açılır) — glisemik indeks ve yük değerleri
- Diabetes UK — Eating with diabetes (yeni sekmede açılır)
Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Site editörü: dyt.seymaturkoglu@gmail.com
İlgili konular
- Diyabet diyeti
- Diyabette beslenme
- Şeker hastası ne yemeli?
- Örnek diyet listesi
- Kan şekeri değerleri
- Glisemik indeks
- Gizli şeker
- Danışmanlık
İlgili yazılar
-
Şeker Hastası Pilav Yiyebilir mi? Diyabette Pirinç ve Bulgur
Diyabette pirinç ve bulgur pilavı yenebilir. Bulgur lifi yüksek olduğu için kan şekerini beyaz pirince göre daha yavaş yükseltir. Yaklaşık 3 yemek kaş...
-
Şeker Hastası Kuru Meyve Yiyebilir mi?
Şeker hastası kuru meyve yiyebilir, ama küçük porsiyonla. Kuruyan meyvenin suyu gider, şekeri aynı kalır. Bu yüzden iki yemek kaşığı kuru üzüm bir avu...
-
Diyabette Tatlandırıcılar: Hangisi, Ne Kadar?
Diyabette tatlandırıcılar şekerin yerine kullanılabilir. Aspartam, sukraloz, asesülfam-K, sakarin ve stevia kan şekerini doğrudan yükseltmez. Maltitol...
